Tavşanı Tuvalet Alışkanlığına Sokmak

Tavşanlar doğası gereği temiz hayvanlardır. Tuvaletlerini rastgele yerlere yapmazlar. Genelde bir ya da iki köşeyi seçer, orayı sabitlerler. Bu davranış, tavşan tuvalet eğitimini mümkün kılan en büyük avantajdır.

Yani tavşana sıfırdan bir alışkanlık öğretmiyorsunuz. Onun zaten seçtiği yeri, sizin istediğiniz yere taşıyorsunuz. İşin özü bu.

Başlamadan Önce Bilmeniz Gerekenler

Yaş önemli. Yavru tavşanlar daha dağınıktır. 4-6 aylıktan sonra alışkanlıklar oturmaya başlar.
Kısırlaştırma büyük fark yaratır. Kısırlaştırılmamış tavşan bölge işaretler. Duvar diplerine, koltuk kenarlarına idrar sıçratır. Kısırlaştırma sonrası bu davranış çoğu tavşanda belirgin şekilde azalır.
Dışkı ile idrar farklıdır. Küçük yuvarlak dışkılar bir süre daha etrafa saçılabilir. İdrarı kaba yaptırmak asıl hedeftir.
Sabır gerekir. Bazı tavşanlar bir haftada öğrenir. Bazıları iki ayı bulur.

Adım Adım Tuvalet Eğitimi

Doğru kabı seçin. Kedi kumu kabı işe yarar. Köşe tipi tavşan tuvaletleri de kullanılabilir ama küçük gelirse tavşan içine sığmaz ve kenarına yapar. Tavşanınız kabın içine tamamen girip dönebilmeli. Kenarları alçak olsun, yaşlı veya yavru tavşan rahat girsin.
Uygun dolgu kullanın. Kağıt bazlı pelet, sıkıştırılmış saman peleti veya kağıt talaş uygundur. Kedi kumu olarak satılan topaklanan bentonit kumu kullanmayın. Tavşan yerse bağırsak tıkanıklığı riski vardır. Çam ve sedir talaşından da uzak durun; solunum yolunu tahriş eder.
Kabın üstüne kuru ot koyun. Bu en kritik adımdır. Tavşanlar yerken tuvaletlerini yapar. Kabın bir ucuna bolca kuru ot yerleştirin ya da kabın hemen kenarına ot yemliği asın. Tavşan otu yemek için kaba girer, orada işer. Beslenmenin temeli olan kuru otu böylece eğitimin parçası yaparsınız.
Tavşanın seçtiği köşeyi gözlemleyin. Birkaç gün izleyin. Hangi köşeyi kullanıyorsa kabı oraya koyun. Kabı sizin istediğiniz yere koyup tavşanı ikna etmeye çalışmak çok daha zordur.
Alanı küçük tutun. Baştan tüm eve serbest bırakmayın. Barınağın içi veya küçük bir çit ile başlayın. Küçük alanda tavşan kabı bulmakta zorlanmaz. Başarı oranı arttıkça alanı genişletirsiniz.
Kazaları kabın içine taşıyın. Yanlış yere yapılan dışkıları toplayıp kaba atın. İdrarı bir kağıt havluya emdirip yine kaba koyun. Koku, tavşan için "burası tuvalet" işaretidir.
Yanlış yeri kokusuz hale getirin. Kazanın olduğu yeri sirke-su karışımı veya enzimli temizleyici ile silin. Amonyak içeren ürün kullanmayın; idrar kokusunu andırır ve tavşanı oraya çeker.
Doğru davranışı ödüllendirin. Tavşan kabı kullandığında sakin bir sesle övün. Küçük bir parça havuç veya bir yaprak maydanoz verin. Ödül, olaydan hemen sonra verilmeli.
Alanı kademeli genişletin. Bir hafta boyunca kaza olmadıysa serbest alanı biraz büyütün. Yeni alana ikinci bir kap ekleyin. Geniş evlerde iki-üç kap normaldir.
Düzenli temizleyin. Kabı günlük boşaltın, haftada bir yıkayın. Ama tamamen kokusuz bırakmayın; hafif bir iz kalması tavşana yerini hatırlatır. Aşırı kirli kabı tavşan kullanmayı bırakır.

Sık Yapılan Hatalar

Cezalandırmak. Bağırmak, burnunu sürtmek, vurmak işe yaramaz. Tavşan sebep-sonuç kurmaz, sadece sizden korkar. Korkan tavşan daha çok kaza yapar ve agresifleşebilir.
Kabı sürekli yer değiştirmek. Tutarlılık şart. Kabı taşımanız gerekiyorsa günde birkaç santim kaydırın.
Tek kap ile tüm eve izin vermek. Tavşan tuvalete yetişemez. Her odaya bir kap koyun, sonra azaltın.
Kabı çok küçük almak. Tavşan kaba yarı girer, kalanı dışarı taşar. Büyük kap alın.
Kuru otu ayrı bir yere koymak. Ot ile tuvaleti ayırırsanız en güçlü kozunuzu kaybedersiniz.
Kısırlaştırmayı ertelemek. Ergenliğe giren tavşanda işaretleme başlar. Eğitim bir anda bozulmuş gibi görünür. Aslında hormonal bir dönemdir.
Ani gerilemeyi görmezden gelmek. Eğitimli bir tavşan birden her yere yapmaya başladıysa sağlık sorunu olabilir. İdrar yolu enfeksiyonu, mesane taşı veya artrit ilk akla gelenlerdir. Yaşlı tavşan kaba girmekte zorlanıyorsa alçak kenarlı bir model deneyin.
Stres kaynağını atlamak. Ev taşıma, yeni hayvan, gürültü veya barınak değişikliği alışkanlığı bozar. Ortam koşullarını sabitleyin.

Zorlanan Tavşanlar İçin İpuçları

Tavşan sürekli aynı yanlış köşeyi seçiyorsa oraya ikinci bir kap koyun. Direnmek yerine kabul edin.
Yatağını veya oyuncağını o köşeye taşıyın. Tavşan uyuduğu yeri kirletmek istemez.
Serbest bıraktığınız süreyi kısaltın, tekrar küçük alandan başlayın.
Yeterli hareket alanı ve oyun imkânı verin. Sıkılan tavşan daha dağınıkt