Tavşanın Patisini Sarkıtması ve Kanayan Tırnak
Tavşanlar acıyı saklar. Bu yüzden bir patinin normalden aşağıda durması, ilk bakışta önemsiz görünür. Oysa sarkan pati çoğu zaman "buraya basmak istemiyorum" demektir. Kırık tırnak, kanama, batık ya da eklem ağrısı bunun en sık nedenleridir. Aşağıda tavşan pati sarkıt kanama tırnak sorununu evde nasıl değerlendireceğinizi ve kanamayı nasıl durduracağınızı adım adım bulacaksınız.
Sarkan pati ne anlama gelir?
- Tırnak kırılmış veya kökünden kopmuş olabilir. En sık sebep budur.
- Parmak arasına yabancı cisim girmiştir. Saman parçası, tel, halı ipliği.
- Tabanda yara (pododermatit) vardır. Kıl dökülmesi ve kızarıklıkla birlikte görülür.
- Bilek veya dirsek burkulmuştur. Yüksekten atlama sonrası tipiktir.
- Tırnak kafese, kumaşa veya file zemine takılmıştır. Tavşan çekince tırnak yarılır.
Kanayan tırnak neden olur?
Tavşan tırnağının içinde damar ve sinir içeren canlı doku vardır. Buna kanal denir. Tırnak bu noktadan kırılır ya da fazla kısa kesilirse kanama başlar. Açık renkli tırnaklarda kanalı ışığa tutarak pembe bir çizgi olarak görebilirsiniz. Koyu tırnaklarda görülmez; bu yüzden koyu tırnaklarda risk daha yüksektir.
Önce hazırlık: evde bulunması gerekenler
- Toz haline getirilmiş kanama durdurucu toz (styptic powder)
- Alternatif olarak mısır nişastası veya un
- Temiz gazlı bez ve steril pamuk
- Küçük havlu (tavşanı sarmak için)
- El feneri, tırnak makası, tırnak törpüsü
- Veteriner telefonu, yazılı ve görünür bir yerde
Bu malzemeleri temizlik ve kişisel bakım için ayırdığınız kutuda tutun. Panik anında aramak zaman kaybettirir.
Adım adım: kanamayı durdurma
- Sakin kalın. Tavşan sizin telaşınızı hemen hisseder. Alçak ve sabit sesle konuşun.
- Tavşanı zemine oturarak tutun. Masaya çıkarmayın. Düşme riski kanamadan daha tehlikelidir.
- Havluya sarın. Gövdeyi sarın, sadece kanayan patiyi dışarıda bırakın. Bu hem sizi tırmalanmaktan korur hem tavşanı sabitler.
- Kanayan tırnağı bulun. Fenerle bakın. Kan çoğu zaman yayıldığı için doğru parmağı ilk seferde göremeyebilirsiniz.
- Gazlı bezle 30-60 saniye baskı uygulayın. Bastırın ama ezmeyin. Süre dolmadan kaldırıp kontrol etmeyin.
- Toz uygulayın. Bir tabağa biraz kanama durdurucu toz veya mısır nişastası koyun. Tırnağın ucunu tozun içine bastırın. 5 saniye tutun.
- Tekrar baskı yapın. Toz üzerinden 30 saniye daha nazikçe bastırın.
- Kontrol edin. Kanama durmadıysa toz + baskı adımını iki kez daha tekrarlayın.
- Tavşanı serbest bırakın ama gözlemleyin. Temiz, kuru bir alana koyun. Zemine beyaz bir havlu serin; yeni kanamayı hemen görürsünüz.
- Tuvalet alanını geçici olarak değiştirin. Toz talaşı ve ince tozlu altlıklar yaraya yapışır. 24 saat kağıt bazlı altlık veya temiz havlu kullanın.
Sonraki 48 saat
- Patiyi günde iki kez kontrol edin.
- Şişlik, ısı artışı, kötü koku ve akıntıya bakın.
- Tavşanın yemek yiyip yemediğini izleyin. İştahsızlık tavşanda acil durumdur.
- Dışkı sayısı ve büyüklüğü azalıyorsa bekleme yapmayın.
- Barınağı geçici olarak sadeleştirin. Yüksek platformları kaldırın, zemini yumuşatın.
- Egzersiz ve oyun süresini birkaç gün kısaltın, zıplamalı oyunları erteleyin.
Ne zaman veterinere?
| Durum | Yapılacak |
|---|---|
| 10 dakikadan uzun süren kanama | Aynı gün veteriner |
| Tırnak kökünden tamamen kopmuş | Aynı gün veteriner |
| Patiye hiç basmıyor, üç ayak yürüyor | Aynı gün veteriner |
| Şişlik, akıntı, kötü koku | Enfeksiyon şüphesi, veteriner |
| 24 saat yem yememe, dışkı yokluğu | Acil |
| Kanama durdu, tavşan normal hareket ediyor | Evde takip yeterli |
Sık yapılan hatalar
- Tavşanı sırtüstü yatırıp "uyutmak". Bu bir sakinleşme değil, donma tepkisidir. Stresi artırır.
- Ense derisinden kaldırmak. Tavşan kedi değildir. Omurga ve arka bacak yaralanmasına yol açabilir.
- Yaraya oksijenli su veya alkol dökmek. Dokuyu tahriş eder, iyileşmeyi geciktirir.
- Baskıyı sürekli k