Tavşan Patisinde İltihap ve Enfeksiyon Tedavisi

Tavşanların patileri ince tüylerle kaplıdır. Ayak tabanlarında kedi ve köpeklerdeki gibi kalın yastıklar bulunmaz. Bu yüzden pati bölgesi tahrişe, yaraya ve enfeksiyona açıktır. Tavşan pati iltihap enfeksiyon problemi çoğu zaman sert zemin, ıslak altlık ve aşırı kilo üçlüsünden doğar.

Aşağıdaki adımlar evde uygulanabilecek temel bakımı anlatır. Ancak akıntı, koku, topallama ve iştahsızlık varsa veteriner kontrolü şart. Tavşanlarda ilerlemiş pati enfeksiyonu kemiğe kadar inebilir.

Belirtiler: Neye Bakacaksınız?

• Tüy kaybı: Arka ayak tabanlarında pembe, açıkta kalmış deri.
• Kızarıklık ve şişlik: Deri parlak ve gergin görünür.
• Nasır benzeri sertlik: Bası noktalarında kalınlaşmış doku.
• Yara ve kabuk: Kanamış ya da kabuklanmış açık bölge.
• Akıntı veya kötü koku: Enfeksiyonun net göstergesi.
• Duruş değişikliği: Ağırlığı ön ayaklara verme, sürekli yatma.
• Davranış değişikliği: Dokunulunca kaçma, diş gıcırdatma, hareketsizlik.

Tavşanlar ağrıyı gizler. Sessizleşen ve köşede duran tavşan çoğu zaman rahat değil, ağrılıdır. Bu konu tavşan davranışlarını anlatan bölümde daha ayrıntılı ele alınıyor.

Adım Adım Evde Bakım

1. Tavşanı doğru tutun. Sırt üstü çevirmeyin. Tavşanı kucağınıza alıp arka ayağını nazikçe öne doğru uzatın. Bir kişi tutsun, bir kişi baksın. Tek başınızaysanız tavşanı dizinize oturtup ayağı yandan kaldırın.
2. Bölgeyi net görün. İyi ışık kullanın. Tüyleri parmakla ayırın. Her iki arka ayağı ve ön patileri ayrı ayrı inceleyin. Tırnak diplerine ve parmak aralarına da bakın.
3. Uzun tırnakları kesin. Uzun tırnak tavşanın duruşunu bozar. Ağırlık topuğa biner, yara oradan başlar. Tırnak makasıyla damarın (pembe kısım) 2-3 mm ilerisinden kesin. Emin değilseniz az kesip sık kesin.
4. Kirli bölgeyi temizleyin. Ilık suyla ıslattığınız gazlı bezle hafifçe silin. Ovmayın, bastırmayın. Kuru gazlı bezle kurulayın. Nemli bırakmak enfeksiyonu besler.
5. Kabuğu zorla kaldırmayın. Kabuk doğal bariyerdir. Altında iltihap varsa bunu veteriner değerlendirir. Siz sadece çevresini temiz tutun.
6. Zemini değiştirin. Tel taban, sert plastik ve çıplak beton en büyük sebeptir. Yumuşak zemin sağlayın: kalın havlu, pamuklu paspas, saman katmanı, tüysüz halı parçası. Kaymayan ve tırmıklanmadan dağılmayan malzeme seçin. Barınak hazırlığı bölümündeki taban önerileri burada işinize yarar.
7. Altlığı kuru tutun. Islak altlık deriyi yumuşatır, iltihabı hızlandırır. Günlük kontrol edin. Islak noktaları hemen değiştirin. Tuvalet köşesi ile yatma köşesini ayırın. Tuvalet alışkanlığı bu yüzden sadece temizlik değil, sağlık meselesi.
8. Ağrı ve hareketi takip edin. Günde bir kez tavşanı serbest bırakıp yürüyüşünü izleyin. Topallama, zıplamama, sürekli tek ayağı kaldırma ilerleme belirtisidir.
9. Kiloyu düşürün. Fazla kilo pati basıncını artırır. Pelet miktarını azaltın, sınırsız kuru ot verin. Beslenme rehberindeki ot ağırlıklı düzen bu noktada temel çözüm.
10. Hareketi artırın. Sürekli aynı noktada oturan tavşanın patisi baskı altında kalır. Günlük serbest dolaşım süresi verin. Egzersiz ve oyun bölümündeki basit düzenlemeler dolaşımı destekler.
11. Kayıt tutun. Haftada bir fotoğraf çekin. Yaranın büyüdüğünü ya da küçüldüğünü ancak karşılaştırarak görürsünüz.
12. Veterinere gitme eşiğini bilin. Akıntı, koku, sıcak şişlik, topallama, iki günden fazla iştahsızlık, dışkı üretiminin azalması. Bunlardan biri varsa erteleme yapmayın.

Risk Faktörleri Tablosu

Sık Yapılan Hatalar

• İnsan merhemi sürmek. Tavşan patisini yalar. Kortizonlu ya da içeriği bilinmeyen krem zehirlenmeye yol açabilir.
• Tentürdiyot veya oksijenli su dökmek. Dokuyu yakar, iyileşmeyi geciktirir.
• Patiyi bantla sarmak. Yanlış sarım kan akışını keser. Sargı sadece veteriner yönlendirmesiyle yapılır.
• Tam banyo yapmak. Tavşan ıslatılmayı sevmez, şoka girebilir. Sadece bölgesel temizlik yapın.
• Talaş ya da kokulu altlık kullanmak. Toz ve uçucu maddeler tahrişi artırır.